در دنیای مدرن طراحی رابط کاربری، آیکونها و پروفایلها دیگر صرفاً اشکال ساده و تخت نیستند. امروزه ما با زبانهای بصری متفاوتی روبرو هستیم که هر کدام حس و حال خاصی را به کاربر منتقل میکنند؛ از حس لمس یک سطح شیشهای گرفته تا نرمی خمیر و لطافت رنگهای پاستیلی.
در این مقاله، به بررسی دقیق چهار مدل محبوب (شیشهای، خمیری، پاستیلی مات و اسفنجی) و سایر استایلهای جهانی میپردازیم.
۱. دستهبندی استایلهای نوین (بر اساس توصیفهای بصری)
در گفتگوهای طراحی، معمولاً این چهار استایل بیشترین توجه را به خود جلب میکنند:
الف) مدل شیشهطوری (Glassmorphism)
این استایل حس قرارگیری یک لایه شیشه مات (Frosted Glass) روی پسزمینه را دارد.
- ویژگیهای فنی: شفافیت (Transparency) کنترل شده، مات بودن پسزمینه (Background Blur) و لبههای نازک و درخشان.
- کاربرد: ایجاد حس مدرن بودن و لوکس بودن (مانند آنچه در macOS و Windows 11 میبینیم).
ب) مدل خمیریشکل (Claymorphism)
استایلی که انگار آیکونها از خمیر بازی یا پلاستیک نرم ساخته شدهاند و حالتی سهبعدی و دوستانه دارند.
- ویژگیهای فنی: گوشههای کاملاً گرد (Round)، استفاده از سایههای داخلی (Inner Shadows) برای ایجاد حجم و سطوح کاملاً مات.
- کاربرد: اپلیکیشنهای تعاملی، پلتفرمهای آموزشی و طراحیهای فانتزی.
ج) مدل پاستیلی مات (Soft Pop / Aurora)
این مدل بر پایه رنگهای روشن، ملایم و ابری است که هیچ تندی یا درخشندگی زنندهای ندارند.
- ویژگیهای فنی: استفاده از رنگهای نعنایی، صورتی ملایم و آبی آسمانی با گرادینتهای بسیار محو (Mesh Gradient).
- کاربرد: ایجاد فضای آرامبخش و مینیمال در رابط کاربری.
د) مدل اسفنجی یا پفکی (Neumorphism)
استایلی که در آن آیکون انگار از دل پسزمینه بیرون زده یا در آن فرو رفته است و حسی شبیه به دکمههای اسفنجی یا پلاستیک منعطف دارد.
- ویژگیهای فنی: همرنگ بودن شیء با پسزمینه و استفاده از دو سایه متضاد (یک سایه روشن در بالا و یک سایه تیره در پایین).
- کاربرد: طراحیهای مینیمال و انتزاعی.
ه) مدل ساختارشکن (Neubrutalism)
این استایل با خطوط ضخیم، رنگهای پررنگ و کنتراست بالا شناخته میشود و برخلاف سایر استایلها، به دنبال جلب توجه فوری است.
- ویژگیهای فنی: استفاده از خطوط سیاه ضخیم، رنگهای پرجنبوجوش و اشکال هندسی ساده.
- کاربرد: طراحیهای جسورانه و متمایز برای برندهای خاص
خ) اسکچگونه (Sketchy)
این استایل با خطوط دستساز و ناهموار شناخته میشود که حس طراحی دستی و غیررسمی را منتقل میکند.
- ویژگیهای فنی: خطوط ناصاف، رنگهای متنوع و استفاده از بافتهای دستی.
- کاربرد: طراحیهای خلاقانه و غیررسمی برای پروژههای هنری و تبلیغاتی.
۲. نگاهی به سیر تحول استایلها در دنیا
برای درک بهتر جایگاه این رنگها و فرمها، باید بدانیم طراحی از کجا به اینجا رسیده است:
نسل اول: واقعگرایی (Skeuomorphism)
تلاش برای شبیهسازی دقیق دنیای واقعی؛ استفاده از بافتهای چرم، فلز و براقیتهای شدید (Glossy).
نسل دوم: طراحی تخت (Flat Design)
حذف کامل عمق و سایه. سادگی مطلق با رنگهای تخت (مانند سبک Material Design اولیه).
نسل سوم: عصر مورفیسمها (دوران کنونی)
ترکیبی از سادگی نسل دوم با عمق و متریالهای فانتزی نسل جدید (مانند همین مدلهای خمیری و شیشهای که بررسی کردیم).
۳. جدول مقایسهای استایلهای محبوب
| استایل | نام تخصصی | ویژگی کلیدی | حس منتقل شده |
|---|---|---|---|
| شیشهای | Glassmorphism | Background Blur | مدرن و تکنولوژیک |
| خمیری | Claymorphism | Inner Shadows | فانتزی و صمیمی |
| اسفنجی | Neumorphism | Soft Double Shadows | نرم و یکپارچه |
| پاستیلی | Aurora / Pastel | Mesh Gradient | هنری و رویایی |
| ساختارشکن | Neubrutalism | Thick Black Strokes | جسورانه و متمایز |
۴. نکاتی برای طراحان (Figma & Sketch)
اگر از ابزارهایی مثل Figma یا Sketch استفاده میکنید، برای رسیدن به این استایلها به این موارد دقت کنید:
- برای مدل شیشهای: حتماً از لایه
Background Blurاستفاده کنید و یک Stroke سفید با Opacity پایین (حدود ۲۰٪) به لبهها بدهید. - برای مدل خمیری: از دو یا چند
Inner Shadowاستفاده کنید؛ یکی با رنگ روشن برای شبیهسازی نور و دیگری با رنگ تیره برای ایجاد عمق خمیری. - برای مدل پاستیلی: از پلاگینهای
Mesh Gradientاستفاده کنید تا رنگها به صورت ابری در هم حل شوند.
نتیجهگیری: انتخاب بین این استایلها بستگی به هویت برند و مخاطب شما دارد. ترکیب مدل خمیری با رنگهای پاستیلی یکی از قدرتمندترین ترندهای سال ۲۰۲۵ برای جذب مخاطبان جوان و ایجاد فضایی دوستانه در اپلیکیشنهاست.
فقط به عنوان یک نکته کوچک برای پروژههای آیندهتان: در حال حاضر ترکیب Claymorphism (خمیری) با Aurora Gradients (پاستیلی محو) یکی از پرطرفدارترین ترکیبها برای طراحی آیکونهای اپلیکیشنهای نسل زد (Gen Z) و استارتاپهای حوزه تکنولوژی است.